Bên dòng sông Ngàn Sâu hiền hòa, giữa vùng đất Hương Khê trù phú của Hà Tĩnh, có một loại trái cây từ lâu đã trở thành niềm tự hào của người dân địa phương – bưởi Phúc Trạch. Không chỉ là một đặc sản nổi tiếng, bưởi Phúc Trạch còn được mệnh danh là “đệ nhất danh quả” của vùng núi Hà Tĩnh, mang trong mình hương vị riêng biệt mà thiên nhiên đã ưu ái ban tặng cho mảnh đất này.

Trải qua hàng trăm năm gắn bó với vùng đất Hương Khê, bưởi Phúc Trạch đã khẳng định được giá trị và danh tiếng của mình. Đây là giống bưởi đặc sản duy nhất của Hà Tĩnh được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam vinh danh trong Top 50 đặc sản trái cây nổi tiếng nhất Việt Nam. Những vườn bưởi xanh mướt ngày nay đã phủ khắp các xã Phúc Trạch, Hương Trạch, Hương Bình, Hương Thủy và nhiều địa phương khác, trở thành cây trồng chủ lực, góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống cho người dân.

Được nuôi dưỡng bởi lớp phù sa màu mỡ của sông Ngàn Sâu cùng điều kiện khí hậu đặc trưng của vùng trung du miền núi, bưởi Phúc Trạch sở hữu những đặc điểm rất riêng. Quả có hình dáng cân đối, vỏ mỏng, múi bưởi trắng hồng, mọng nước, vị ngọt thanh xen lẫn chút chua dịu, hương thơm tự nhiên quyến rũ. Điều đặc biệt là dù đã được đưa đi trồng thử nghiệm ở nhiều nơi, nhưng hương vị đặc trưng ấy vẫn không thể tái hiện trọn vẹn như trên chính vùng đất Phúc Trạch.

Năm 2020 đánh dấu một cột mốc quan trọng khi bưởi Phúc Trạch được bảo hộ chỉ dẫn địa lý tại Liên minh châu Âu theo Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU. Đây không chỉ là sự ghi nhận về chất lượng và nguồn gốc sản phẩm mà còn mở ra cơ hội để loại quả đặc sản này vươn xa hơn trên thị trường quốc tế.

Trong hành trình phát triển nông nghiệp hiện đại, Hà Tĩnh xác định bưởi Phúc Trạch là sản phẩm nông nghiệp chiến lược. Tỉnh đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ phát triển vùng trồng theo hướng hữu cơ, khuyến khích áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm. Đồng thời, các doanh nghiệp, hợp tác xã được tạo điều kiện liên kết sản xuất, bảo quản và tiêu thụ, góp phần xây dựng chuỗi giá trị bền vững cho sản phẩm bưởi.

Không dừng lại ở quả tươi, nhiều sản phẩm chế biến từ bưởi Phúc Trạch cũng đã được nghiên cứu và phát triển, góp phần đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao giá trị kinh tế. Ngày nay, bưởi Phúc Trạch đã có mặt tại nhiều siêu thị lớn, các sàn thương mại điện tử và được người tiêu dùng trên cả nước tin tưởng lựa chọn.

Đặc biệt, việc liên tục được công nhận là sản phẩm OCOP tiêu biểu đã khẳng định vị thế và thương hiệu của bưởi Phúc Trạch trong nền nông nghiệp Việt Nam. Đó là thành quả của sự cần cù, tâm huyết của người nông dân cùng sự đồng hành của chính quyền các cấp trong việc bảo tồn và phát triển giống bưởi quý này.

Mùa thu hoạch bưởi Phúc Trạch thường bắt đầu từ tháng 7 đến tháng 9 âm lịch. Vào thời điểm này, khắp các khu vườn Hương Khê ngập tràn sắc vàng của những quả bưởi chín mọng. Dù sản lượng hàng năm khá lớn nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu của thị trường bởi hương vị đặc biệt mà loại quả này mang lại.

Không chỉ nổi tiếng bởi chất lượng thơm ngon, bưởi Phúc Trạch còn có khả năng bảo quản tự nhiên rất tốt. Người dân địa phương từ lâu đã lưu giữ bưởi bằng những phương pháp đơn giản như vùi trong cát ẩm hoặc bôi vôi vào cuống rồi đặt nơi khô ráo, thoáng mát. Nhờ lớp vỏ dày và chắc chắn, quả bưởi có thể giữ được độ tươi ngon trong nhiều tháng mà không cần sử dụng bất kỳ loại hóa chất bảo quản nào.

Ngày nay, mỗi quả bưởi Phúc Trạch không chỉ là một loại trái cây đặc sản mà còn là kết tinh của đất trời, văn hóa và sự cần cù của con người Hà Tĩnh. Đây cũng là món quà ý nghĩa mà du khách có thể mang về sau mỗi chuyến đi, như một cách lưu giữ hương vị đặc trưng của vùng đất miền Trung giàu truyền thống và nghĩa tình.